Kapag Nadulas ang Salita, Biglang Kambyo ang Depensa

“Sus! Biglang kambyo at deny kayo ngayon matapos mabuking sa kadaldalan ni Mang Kiko.”
Ganyan ang sentimyento ng maraming netizens matapos lumabas ang mga pahayag na, sa unang tingin, ay diretso, kumpiyansa, at walang pag-aalinlangan—pero kalaunan ay biglang binawi, nilinaw, o tuluyang itinanggi. Sa pulitika, hindi bago ang ganitong eksena. Ngunit kapag ang mismong salita ang nagbubunyag ng intensyon, mahirap burahin ang impresyon.

Sa mga nagdaang araw, umikot ang diskurso sa kung paano ang isang pahayag ay naging mitsa ng mas malalim na tanong: kung malinaw pala ang sinasabi noon, bakit biglang nag-iba ang tono ngayon? Ang “kambyo” ay hindi lamang pagbabago ng posisyon—ito’y pag-iwas sa pananagutan kapag naramdaman nang lumalakas ang reaksyon ng publiko.

Ang binansagang “kadaldalan” ni Mang Kiko—si Francis Kiko Pangilinan—ay hindi simpleng tsismis. Sa pulitika, ang salita ay dokumento. Kapag nasabi na, may bigat. Kapag narinig na, may epekto. At kapag naitala na—lalo na sa digital age—hindi na ito basta mababawi.

Dito pumapasok ang mas malaking isyu: ang kultura ng deny pagkatapos mabuking. Una, may kumpiyansang pahayag. Ikalawa, may reaksyon ng publiko. Ikatlo, kapag naging alanganin ang sitwasyon, saka papasok ang “clarification,” “misinterpretation,” o “out of context.” Sa ganitong ikot, ang kredibilidad ang unang nasasakripisyo.

Hindi rin maikakaila na ang ganitong galaw ay nagdudulot ng pagod sa publiko. Kapag paulit-ulit ang deny, paulit-ulit ding nababawasan ang tiwala. Sa usapin ng mga sensitibong isyu—lalo na yaong may kinalaman sa pondo, polisiya, at pananagutan—ang malinaw at konsistent na paninindigan ang inaasahan, hindi ang pabago-bagong paliwanag.

May nagsasabing “normal lang ang maglinaw.” Totoo. Ngunit iba ang paglilinaw sa pag-atras. Ang una ay pagdagdag ng konteksto; ang ikalawa ay pagtanggi sa naunang sinabi. Kapag ang pag-atras ay nangyayari dahil may backlash, nagiging malinaw na ang problema ay hindi ang pagkakaintindi—kundi ang nilalaman mismo ng sinabi.

Sa huli, ang tanong ay hindi kung sino ang nadulas, kundi sino ang handang manindigan. Ang pamumuno ay hindi nasusukat sa galing magsalita lamang, kundi sa kakayahang panagutan ang bawat salita—lalo na kapag ito’y hindi na paborable.

Tahimik na aral: Sa panahon ng camera at screenshot, ang “deny” ay panandalian lang. Ang record, permanente.

Bible verse anchor:
Matthew 12:36 — “Everyone will have to give account on the day of judgment for every empty word they have spoken.”